1. COMPO
  2. Advies
  3. Ziekten & plagen
  4. Insecten
  5. Kleine wintervlinders

Kenmerken

Kleine wintervlinders

compo image
compo image

Eigenschappen

Waardplant:
fruitbomen (bijv. kersenboom, appelboom, perenboom), sierbomen (bijv. esdoorn, linde, eik)
Symptomen:
kaalvraat van bladeren, bloesems en vruchten
Verschijning:
groene rups met witachtige zijstrepen en donkergroene middenstreep, 2,5 cm groot (kleine wintervlinder, Operophtera brumata), roodachtig-gele rups met donkerbruine middenstreep, 3,5 cm groot (grote wintervlinder, Erannis defoliaria)

Periode van aantasting

Omschrijving

Kleine wintervlinder

Opgelet : hongerige kleine wintervlinders in opmars!

Hoewel de kleine, lichtgroene rupsen op het eerste gezicht onopvallend lijken, zijn ze heel slim : waar ze ook verschijnen, ze laten een spoor van opgegeten appelbomen, zoete kersen of haagbeuken achter. Bloesems, bladeren of knoppen - de rupsen van de kleine wintervlinder kennen geen genade. Een grotere aantasting kan er zelfs voor zorgen dat de plant compleet kaal wordt. Preventief handelen is daarom vooral belangrijk bij de bestrijding van de kleine wintervlinder (Operophtera brumata). In dit artikel ontdek je hoe je je fruit- en loofbomen kan beschermen tegen de hongerige rupsen.

De kleine wintervlinder identificeren

Kleine, groene veelvraat

Eens de eerste bloemknoppen in het voorjaar open gaan, komen de larven van de kleine wintervlinder (Operophtera brumata) uit hun eitjes. De rupsen zijn lichtgroen gekleurd met gele en witte strepen. Vooral de manier waarop ze voortbewegen, is opvallend : aangezien de rupsen maar twee paar poten hebben, krommen ze zich door het achterste deel van hun lichaam voort te trekkenen vervolgens terug uit te strekken.

De mot nadert

Nadat de rupsen van de kleine wintervlinder in het voorjaar hun buik volgegeten hebben, verhuizen ze naar de grond waar ze zich enkele centimeters diep in de grond graven om daar te verpoppen. De wintermotten komen net op tijd uit, vóór de eerste nachtvorst in de herfst. Ze zijn net zo opvallend als de rupsen : de kleur varieert van grijsbruin tot lichtgeel. Het zijn echter alleen de mannelijke motten die kunnen vliegen. Ze hebben een spanwijdte van ongeveer 2,5 centimeter. De vrouwtjes daarentegen hebben alleen stompjes.

Liefhebbers van koude temperaturen 

Terwijl de mannetjes tussen oktober en januari rondfladderen in de tuin, kruipen de ongevleugelde vrouwtjes begin oktober de boomstam op. Eenmaal ze de boomtop hebben bereikt, trekken ze de mannelijke motten aan met hun geuren. Het feit dat ze de ijzige herfst kozen om te paren, is uiterst praktisch omdat roofdieren zoals egels en vleermuizen overwinteren en veel vogels, die hun voortplanting zouden kunnen verstoren, naar het zuiden zijn gemigreerd.

Na de paring legt het vrouwtje tussen de 100 en 300 eitjes op de stam, zoekt ze graag naar scheuren en holtes in de boomschors. De kleine eitjes zijn aanvankelijk bleekgroen en onopvallend en worden pas later oranjerood.

Vaak aangetaste planten

Als de rupsen in het voorjaar uit hun eieren komen, beginnen ze meteen te eten. Ze vallen vooral graag fruitbomen aan : zoete kersen, appelen, peren, pruimen, ... Ook loofbomen zoals esdoorn, eik, linde of sleedoorn staan op het menu. Een bijkomend probleem is dat de rupsen naar andere bomen springen als ze niet meer genoeg voedsel aan hun waardplant kunnen vinden. Ze binden een lange, dunne draad vast zodat ze vrij aan een tak hangen en door de wind naar een andere gezonde, groene, naburige boom "overgewaaid" worden.

Kleine wintervlinder - gelijkaardige soorten

Naast de kleine wintervlinder is er ook de grote wintervlinder (Erannis defoliaria). In tegenstelling tot de kleine wintervlinder is hij iets groter en kleurrijker. Terwijl de rupsen van de grote wintervlinder geelbruin gekleurd zijn, zijn de vleugels van de volwassen diertjes meestal lichtbruin tot okergeel met donkere spikkels. De mannetjes hebben een spanwijdte van drie tot vier centimeter. Hoewel ook fruitbomen, haagbeuken of eiken op hun menu staan, zijn de kleine wintervlinders meestal verantwoordelijk voor de grote schade aan de planten.

De berkenwintervlinder (Operophtera fagata) lijkt veel op de kleine wintervlinder. Hij is echter wat groter en lichter van kleur en komt in onze streken ook minder voor.

Bestrijding

Kleine wintervlinder bestrijden

compo image

Preventie is de meest efficiënte en duurzame manier om te voorkomen dat kruipende insecten, zoals de kleine wintervlinder, je fruitbomen kaalvreten. Begin hiermee in september, uiterlijk begin oktober - met behulp van lijm.

In de handel zijn grote lijmringen beschikbaar, ideaal voor grotere boomstammen met een relatief gladde, gelijkmatige bast. De lijmring wordt op een hoogte van ongeveer 60 tot 80 centimeter om de boomstam gewikkeld. Om ervoor te zorgen dat de lijmring goed aansluit en er geen openingen zijn tussen de ring en de bast, wordt de lijmring extra omwikkeld met binddraad en vastgezet. Kleine tip : om grovere en losse delen van de bast te verwijderen, kan je die borstelen voordat je de lijmring aanbrengt.

Als de vrouwtjes in oktober de boomtoppen willen bereiken, komen ze vast te zitten op de plakkerige lijmring. Dit voorkomt paring en dus het leggen van eitjes. De donkergroene kleur van de lijmring helpt voorkomen dat nuttige insecten worden aangetrokken en zo aan de lijm blijven kleven. Het is belangrijk dat bladeren die aan de lijm vastkleven, regelmatig worden verwijderd zodat ze niet als soort "brug" kunnen worden gebruikt door het ongedierte. De lijmring moet na strenge vorst en indien die heel erg vervuild is, vervangen te worden om kruipende insecten te kunnen blijven vangen.

Tip : als de boom wordt ondersteund door een steunpaal, moet je de lijmring ook rond de steunpaal bevestigen.

Delen

Blijf op de hoogte

ABONNEER JE OP DE COMPO-NIEUWSBRIEF

Ontvang seizoensgebonden plantenverzorgingstips en inspiratie voor je tuin, gazon, planten, decoratie en zo veel meer via onze nieuwsbrief.

BEDANKT VOOR JE REGISTRATIE !

Je ontvangt binnen enkele ogenblikken een bevestiging via e-mail. Om je registratie te bevestigen, hoef je enkel nog te klikken op de link in de e-mail.

Gelieve je e-mailaders in te vullen.

Gelieve het vakje aan te vinken om toe te stemmen met de Privacy Policy.